Królowa Dziewica ( The Virgin Queen)

Akcja:1554-1603, Anglia
Fabuła: Na tle widowiskowych biografii Elżbiety I w reżyserii Shekhara Kapura , ta skromna produkcja BBC wypada dosyć blado. Zamiast fajerwerków rodem z Hollywood otrzymujemy dzieło bliższe konwencji teatru telewizji . Mimo, iż film w wielkim skrócie przedstawia panoramę Anglii pod rządami Elżbiety , przede wszystkim koncentruje się na jej dość niejasnych związkach z hrabią Leicester i hrabią Essex. To właśnie w relacjach z tymi mężczyznami najpełniej wyraża się charakter Elżbiety: jej kapryśne usposobienie, kokieteria, próżność, ale i niepewność. Jej niechęć do małżeństwa tłumaczy się na ogół urazem z dzieciństwa , gdy była świadkiem tragicznego upadku najpierw swej matki, a póżniej również macochy. To właśnie po egzekucji tej ostatniej, Katarzyny Howard miała przysiąc,iż nigdy nie wyjdzie za mąż.
Lęk zaszczepiony przez ojca -tyrana ma swoje uzasadnienie w nauce psychologii, ale pewnie nie mniej ważne były względy polityczne. Kobieta na tronie nie wydawała się w szesnastowiecznej Europie zjawiskiem naturalnym. Oczekiwano, iż odpowiedzialność za prawowanie władzy przejmie jej mąż. Tak było w przypadku siostry Elżbiety, Marii Tudor, która znaczną część swej władzy scedowała na wielbionego małzonka,Filipa. Wizja dzielenia się tronem musiała być Elżbiecie nieznośna. Podobnie jak możliwość śmierci w połogu, która mogłaby skończyć się przejściem korony w obce ręce.
Elżbieta stała się ,więc więźniem własnych obsesji i bezlitosnej racji stanu.
Bohaterowie: Elżbieta I , jak żadna inna postać historyczna ma szczęście do swych filmowych wcieleń. Nie tylko grały ją wielkie damy ekranu, jak Bette Davis, Glenda Jackson, Helen Mirren, czy ostatnio Cate Blanchett , ale i potrafiły one wydobyć ze swych ról charyzmę, która cechowała pierwowzór. Anne Marie Duff zasłużyła, by zaliczyć ją w poczet najlepszych odtwórczyń królowej. Jej kreacja odbiega od ikonicznego wizerunku Gloriany, majestatycznej monarchini rzucającej na kolana swych wrogów. Twórcy nie wahali się pokazać Elżbietę w upokarzających sytuacjach, jak wtedy, gdy Essex widzi ją na wpół obnażoną, odpychającą, niemalże łysą, lub gdy dwórki naśmiewają się z jej starczych dziwactw. Królowa jest w tym filmie na wskroś ludzka. Ma watpliwości, nie zawsze postępuje słusznie, boi się okazywania uczuć, bywa głupio uparta i śmieszna, ale to wcale nie umniejsza jej wielkości. Zwłaszcza, gdy uświadomimy sobie, że ta drobna, uparta kobieta przez 45 lat panowania uczyniła ze swego królestwa potęgę.
Kostiumy: Przeciętne. Niezbyt wierne realiom, ale w sumie nie rażące anachronizmami. Główny zarzut to ich jednolitość. Rządy Elżbiety trwały 45 lat i były świadkiem wielu przemian w modzie, ale w filmie tego nie widać.
Tło historyczne: W ostatniej scenie filmu mamy okazję zobaczyć pierścień , który Elżbieta miała nosić przez całe swe dorosłe życie. Nie jest to wymysł scenarzysty, ale fakt historyczny, który rzuca nowe światło na osobowość królowej. Złoty pierścień wysadzany diamentami i rubinami zawierał dwie miniatury: samej Elżbiety i jej matki, Anny Boleyn. Choć Anna, stracona, gdy jej córka miała niewiele ponad dwa lata , nie miała bezpośredniej możliwości wywierania wpływu na Elżbietę, pośrednio przyczyniła się do ukształtowania jej osobowości . Elżbieta miała nigdy nie zapomnieć tej bolesnej lekcji polityki.
Ocena: 4/5
Linki:http://www.filmweb.pl/f270539/Kr%C3%B3lowa+dziewica,2005

Elizabeth

Akcja: Anglia, 1555-1559
Fabuła: pierwsze lata panowania Elżbiety I jako przypowieść o istocie władzy.
Losy tej ,chyba najwybitniejszej władczyni w historii Anglii, fascynują kolejne pokolenia twórców. Charyzmatyczna, dalekowzroczna, obdarzona instynktem politycznym i skomplikowaną osobowością, przedstawiana jest zawsze niczym żywe ucieleśnienie despotyzmu.
Shekhar Kapur postanowił zupełnie inaczej rozłożyć akcenty. W otwierającej scenie widzimy tańczącą , rozbawioną dziewczynę, otoczoną przez rówieśników i jak najdalszą od wielkiej polityki, która za chwilę przerwie tę beztroskę, wtrącając ją do więzienia.
Prawem sukcesji Elżbieta obejmuje tron po swej nieszczęsnej, przyrodniej siostrze, którą historia osądzi jako 'krwawą". Młoda, niedoświadczona, ale niezwykle inteligentna dziewczyna stanowczo oświadcza wolę sprawowania rzeczywistej władzy. Jeszcze nie wie, że decyzja ta oznacza utratę nie tylko prawa do osobistego szczęścia, ale i możliwości kierowania się wyłącznie własnym sumieniem.
Elżbieta przechodzi szokującą przemianę. Ścięcie włosów i założenie peruki, zakrycie twarzy grubą warstwą bielidła , czyni ją podobną do posągu, symbolu , który z czasem zatrze wspomnienie niewinnej dziewczyny , mając już na zawsze określić ja jako majestatyczną, nierzeczywistą Królowę Dziewicę.
Bohaterowie: bardzo długo niedoścignionym ideałem filmowej Elżbiety była dla mnie Glenda Jackson w rewelacyjnym serialu BBC "Elizabeth R". Muszę przyznać ,że wykonanie Cate Blanchett nie tylko wytrzymuje porównanie z wielką Glendą, ale i wzbogaca rysunek królowej o pomijane wcześniej elementy. Elżbieta w interpretacji Cate jest bardziej krucha, ma więcej wątpliwości przez co jej późniejsza ewolucja w budzącą respekt monarchinię nabiera głębszego znaczenia.
Na uwagę zasługuje rola Geoffrey'a Rusha jako Francisa Walsinghama. Stworzył przekonujący portret mentora, przewodnika po pułapkach władzy, wreszcie najważniejszego architekta polityki młodziutkiej królowej.
Kostiumy: wierne realiom historycznym; obrazują przemianę samej Elżbiety, która w pierwszej części filmu nosi rozpuszczone włosy i dziewczęce , urzekające lekkością stroje, by na koniec zamienić je na bardziej majestatyczną i uderzającą sztucznością garderobę.
Tło historyczne: Całe panowanie Elżbiety naznaczone było bezwzględnymi walkami religijnymi. Decyzja Henryka VIII o odłączeniu się kościoła angielskiego spod zwierzchnictwa papieskiego wywołała ostre konflikty zarówno w kraju, jaki i na arenie międzynarodowej. Obce monarchie, na czele z Hiszpanią, wykorzystały fakt obrony wiary katolickiej jako pretekst do ingerencji w wewnętrzne sprawy Anglii. Także w obrębie dynastii Tudorów i licznych skoligaconych z nią rodów powstały wzajemnie zwalczające się frakcje. Wstąpienie na tron Elżbiety ugruntowało pozycję protestantyzmu. Przyjęła tytuł Najwyższego Zwierzchnika Kościoła Anglii, zaś wydany w 1559 tzw. Akt o zwierzchnictwie (Act of Supremacy) nakazywał wszystkim urzędnikom złożenie przysięgi uznającej zwierzchność władzy królewskiej nad kościołem.
Ocena: 4/5
Linki: http://www.imdb.com/title/tt0127536/